Chuyển đổi số trong ngành Nông nghiệp không chỉ là một xu hướng mà còn là yếu tố quan trọng để cơ cấu lại ngành, thúc đẩy phát triển nông nghiệp hàng hóa tập trung và hiện đại hóa; tăng cường giá trị gia tăng và bền vững nền kinh tế. Chuyển đổi số mang lại cơ hội lớn cho nông dân và doanh nghiệp sản xuất nông sản để sản xuất chất lượng với chi phí thấp nhất và đạt lợi nhuận cao nhất
Tăng cường hiệu suất và năng suất: Công nghệ số trong nông nghiệp cho phép tối ưu hóa sử dụng tài nguyên như nước, phân bón và thuốc trừ sâu. Sử dụng các thiết bị cảm biến, hệ thống giám sát tự động và phân tích dữ liệu, người nông dân có thể đo lường và quản lý chính xác các yếu tố quan trọng như nước, dinh dưỡng, ánh sáng và nhiệt độ để đạt được hiệu suất và năng suất tối đa.
Quản lý dịch bệnh và sâu bọ: Công nghệ số cho phép theo dõi và phát hiện sớm các bệnh và sâu bọ gây hại đến cây trồng. Sử dụng các thiết bị cảm biến và hệ thống giám sát tự động, nông dân có thể nhận được cảnh báo sớm về các dấu hiệu bất thường và áp dụng các biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời.
Quản lý chuỗi cung ứng và vận chuyển: Công nghệ số giúp cải thiện quản lý chuỗi cung ứng nông sản. Việc sử dụng blockchain và hệ thống quản lý thông tin đảm bảo tính minh bạch và truy xuất nguồn gốc của sản phẩm, từ quá trình canh tác cho đến quá trình vận chuyển và tiêu thụ. Điều này giúp nâng cao niềm tin và giá trị của nông sản.
Tiếp thị và tiếp cận thị trường: Công nghệ số mở ra cơ hội tiếp cận thị trường trực tiếp thông qua các nền tảng giao dịch điện tử và ứng dụng di động. Nông dân có thể tiếp cận người tiêu dùng trực tiếp, quảng bá sản phẩm và tăng cường thương mại điện tử, giúp giảm thiểu mức độ trung gian và tăng thu nhập.

Nông nghiệp là ngành phụ thuộc nhiều vào thời tiết, khí hậu, hiện tại nông nghiệp đang đối mặt với nhiều thách thức, như: biến đổi khí hậu với sự gia tăng nhiệt độ và thời tiết cực đoan, cạn kiệt tài nguyên, ô nhiễm môi trường và năng suất thấp. Phần lớn hộ nông dân, hợp tác xã quy mô nhỏ vẫn chưa tiếp cận được với công nghệ số. chi phí triển khai công nghệ cao hơn và không ít nơi vẫn chưa có sóng 4G ổn định. Trình độ kỹ thuật và nhận thức về chuyển đổi số của người nông dân có nơi còn hạn chế, chưa đủ nguồn lực để đầu tư mua sắm và năng lực để vận hành các thiết bị hoặc phần mềm hiện đại. Thiếu hành lang pháp lý cụ thể cho các mô hình sản xuất số như nông nghiệp hợp đồng thông minh, giao dịch blockchain hoặc logistics số…

Chuyển đổi số được xác định là hướng đi chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo đảm an ninh lương thực và thúc đẩy phát triển bền vững hướng tới hình thành một hệ sinh thái nông nghiệp số toàn diện; là giải pháp quan trọng để hiện đại hóa sản xuất, nâng cao giá trị gia tăng, bảo đảm an toàn thực phẩm và phát triển bền vững. Tập trung phát triển nền nông nghiệp công nghệ cao, chú trọng nông nghiệp thông minh và nông nghiệp chính xác và ứng dụng công nghệ số, như: internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data)… giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, quản lý và tiêu thụ nông sản, tập trung xây dựng và phát triển nền tảng dữ liệu lớn về nông nghiệp, kiến tạo lại toàn bộ hệ sinh thái sản xuất – tiêu thụ – quản lý – thể chế của ngành.
Chuyển đổi số giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm chi phí
Chuyển đổi số đóng vai trò thiết yếu trong thích ứng với biến đổi khí hậu;
Công nghệ số giúp nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và minh bạch thông tin nông sản, từ đó, cải thiện năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu;
Chuyển đổi số góp phần kết nối hiệu quả cung – cầu, hạn chế tình trạng “được mùa mất giá;
Chuyển đổi số hiện đại hóa công tác quản lý và điều hành, giúp công tác quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc, giám sát dịch bệnh, quản lý rừng và thủy sản làm tăng hiệu quả điều hành mà còn minh bạch hóa thông tin, hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu lớn và thời gian thực.
Nâng cao nhận thức và năng lực số cho người nông dân, doanh nghiệp nông nghiệp và cán bộ quản lý (tăng cường truyền thông, tập huấn kỹ thuật, trình diễn các mô hình nông nghiệp thông minh, khuyến khích các sáng kiến như “nông dân số”, “cán bộ khuyến nông số”...);
Đầu tư phát triển hạ tầng công nghệ số đồng bộ, đặc biệt tại các vùng nông thôn, miền núi và vùng sâu, vùng xa (Triển khai mạng viễn thông, phủ sóng, phổ cập điện thoại thông minh, internet tốc độ cao... Hướng tới mục tiêu “mỗi hộ nông dân một định danh số”, “mỗi trang trại một tài khoản số”. Xây dựng trung tâm dữ liệu nông nghiệp để tích hợp thông tin về đất đai, khí hậu, cây trồng, dịch bệnh… phục vụ cho phân tích, dự báo và quản lý điều hành);
Xây dựng và hoàn thiện hệ sinh thái dữ liệu nông nghiệp mở, liên thông (xây dựng cơ sở dữ liệu về đất đai, giống cây trồng, vật nuôi, mùa vụ, thời tiết, chất lượng môi trường… được cập nhật theo thời gian thực và dễ dàng truy xuất, nền tảng bản đồ số nông nghiệp, nhật ký điện tử canh tác, ứng dụng mã QR để truy xuất nguồn gốc, blockchain để xác thực sản phẩm);
Tăng cường cơ chế chính sách, tài chính và pháp lý hỗ trợ chuyển đổi số (sửa đổi, ban hành các chính sách tín dụng ưu đãi; quy định pháp lý để thúc đẩy giao dịch điện tử, hợp đồng số trong nông nghiệp, công nhận giá trị pháp lý của dữ liệu sản xuất, mã số vùng trồng)
Thúc đẩy liên kết công – tư và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp số (có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, phát triển các nền tảng ứng dụng giúp doanh nghiệp và người dân dễ sử dụng, chi phí thấp...)