Sơn La: Mất cân bằng giới tính khi sinh- thực trạng và hệ lụy

Thứ năm - 24/11/2016 03:10
Trong những năm gần đây, tỷ số giới tính khi sinh ở nước ta vẫn tiếp tục tăng và ở mức cao, nếu như năm 2009 tỷ số giới tính khi sinh là 110,5 bé trai/100 bé gái thì đến năm 2014 là 112,2. Các nhà nhân khẩu học trong và ngoài nước đều dự báo tỷ số giới tính khi sinh của Việt Nam sẽ còn tiếp tục tăng lên trong thời gian tới. Mặc dù Sơn La là tỉnh miền núi nhưng lại là 1 trong 10 tỉnh có tỷ số chênh lệch giới tính khi sinh cao nhất cả nước.


Tỷ số giới tính khi sinh được tính bằng số trẻ em sinh là trai/100 bé gái. Chỉ số này được coi bình thường khi dao động trong khoảng từ 103 đến 106 nam/100 nữ. Duy trì chỉ số này trong giới hạn trên sẽ bảo đảm sự cân bằng trong phát triển tự nhiên và xã hội, của một quốc gia, địa phương. Tình trạng thừa nam thiếu nữ ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng cuộc sống của cá nhân, gia đình, các dòng tộc; tệ nạn xã hội gia tăng, bất bình đẳng giữa nam và nữ trong xã hội sẽ tạo ra những áp lực và gánh nặng lớn cho các chính sách phát triển kinh tế xã hội của mỗi địa phương.
Trong những năm gần đây, kinh tế văn hóa, xã hội tỉnh Sơn La đã có bước phát triển, đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng  được nâng cao. Thế nhưng nhận thức của một bộ phận người dân về tầm quan trọng của công tác dân số, kiến thức về Luật hôn nhân và gia đình, Luật bình đẳng giới.. còn hạn chế. Dẫn đến tình trạng sinh con thứ 3 trở lên, tình trạng tảo hôn, kết hôn cận huyết gia tăng với tốc độ nhanh ở hầu hết các địa phương trong tỉnh. Đặc biệt là tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Theo số liệu niên giám thống kê của Tổng cục dân số Kế hoạch hóa gia đình, năm 2014 Sơn La là 1 trong 10 tỉnh có tỷ số khi sinh cao, đặc biệt trong 3 năm trở lại đây tỷ số này đã tăng nhanh. Năm 2013 là 114,4/ 100 thì đến năm 2015 tỷ số này đã tăng lên 117/100. 
Đáng báo động là tình trạng chênh lệch tỷ số khi sinh xảy ra ở khắp các huyện, thành phố trên địa bàn tỉnh, kể cả ở nông thôn và thành thị. Một số huyện có tỷ số chênh lệch khi sinh cao liên tục trong nhiều năm là Phù Yên , Sông Mã, Mường La, Mộc Châu, Quỳnh Nhai và Thành Phố Sơn La.  
Cô giáo Nguyễn Thị Hải Yến, Trưởng tiểu học Tô Hiệu, thành phố Sơn La cho biết"Trước đây tôi thấy số lượng học sinh nam so với nữ rất cân bằng, những 5 năm trở lại đây, số em học sinh nam đã nhiều hơn rất nhiều so với học sinh nữ. Ví dụ như lớp tôi có 32 em thì cho 20 em là nam. Các em học sinh nam thì thường hiếu động hơn, cùng gặp khó khăn trong quản lý lớp"
Tại Thành phố Sơn La, trong những năm qua, nhiều chính sách dân số đã được thực hiện và mang lại hiệu quả.  Tỷ số phát triển dân số tự nhiên luôn duy trì  ở mức 1,1%, mức sinh giảm từ 0,3- 0,5 phần nghìn; có nhiều tổ bản trên 10 năm liền không có người vi phạm chính sách dân số kế hoạch hóa gia đình. Tuy nhiên, cũng như các địa phương trong tỉnh, tỷ lệ chênh lệch giới tính Thành phố Sơn La  đang có xu hướng ngày càng gia tăng, cụ thể năm 2013 là 116,9 bé trai/100 bé gái, năm 2014 là 127 bé trai/100 bé gái, thì đến năm 2015 tỷ số giới tính khi sinh của thành phố đã tăng lên đến 137,2 bé trai/100 bé gái; 6 tháng đầu năm 2016, số trẻ sinh ra có sự chênh lệch nhiều hơn giữa nam và nữ, trong tổng số 602 trẻ sinh ra có 328 trẻ nam và 274 trẻ nữ. 
Toàn thành phố Sơn La hiện có 15 cơ sở y tế công lập, 72 phòng khám y tế tư nhân đóng trên địa bàn, trong đó có 18 cơ sở thực hiện dịch vụ siêu âm. Việc quản lý những cơ sở, phòng khám này trong việc siêu âm, xác định giới tính thai nhi cũng còn nhiều bất cập.
Bà Lò Thị Thu, Phó Giám đốc Trung tâm dân số - KHHGĐ Thành phố Sơn La nói: "Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở TP ngày càng có chiều hướng tăng, trong đó có những xã tỷ số cao là Hua La, xã Chiềng Xôm, phường Chiềng Sinh. Thực tế khi có khách hàng đến siêu âm thì các cơ sở có thông báo về giới tính. Nếu phát hiện thai là trai như mong muốn thì họ sẽ để, nếu là gái thì sẽ tìm cách phá bỏ. Hoặc nếu sinh ra thì họ sẽ cho đứa bé đi, sau đó lại sinh tiếp đứa thứ 3, thứ 4, tình trạng này chúng tôi cũng khó kiểm soát. Thực tế hiện nay chưa có các đoàn để thanh kiểm tra những ở những cơ sở đó"
Huyện Quỳnh Nhai cũng là một trong những địa phương có tỷ số chênh lệch khi sinh cao, nhất là trong 2 năm trở lại đây, nếu như  năm 2015 theo số liệu thống kê là 116 bé trai/100 bé gái; thì đến 8 tháng năm 2016 con số này ước tính  là 128/100, cao hơn nhiều so với mức trung bình của toàn tỉnh.
Ông Hồ Kiên Cường, Giám đốc Trung tâm Dân số KHHGĐ huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La cho biết:"Trước đây chúng tôi quan tâm đến vấn đề tảo hôn, năm 2016 chúng tôi lại lo nhất mất cân bằng giới tính, nguyên nhân cũng không phải họ siêu âm để phát hiện giới tính để can thiệp mà có tin đồn 1 phần là họ sử dụng cái thuốc địa phương, họ uống vào và đã sinh con được theo ý muốn ở một số xã Mường Chiêng, Chiềng Ơn. Theo số liệu 6 tháng đầu năm 2016 đã có tỷ lệ mất cân bằng giới tính rất cao"
Ở huyện Quỳnh Nhai hiện nay có 2 xã Mường Chiên và Chiềng Ơn có tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh cao nhất. Theo thống kê bình quân trong tháng 8/2016 thì cứ 10 cháu sinh ra có 8 cháu trai; 2 cháu gái.Nguyên nhân của tình trạng này được xác định là do tư tưởng trọng nam khinh nữ, muốn có con trai nối dõi tông đường đã tồn tại nhiều năm qua ở các gia đình.
Anh Hoàng Văn Sơn, cán bộ chuyên trách dân số kế hoạch hóa gia đình xã Chiềng Ơn, huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La chia sẻ: "Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tăng trong thời gian gần đây nguyên nhân thứ nhất là do mỗi cặp vợ chồng chỉ được phép sinh 1 đến 2 con dẫn đến hầu hết nguyện vọng của hầu hết các cặp vợ chồng đểu muốn có con trai để nối dõi tông đường về già. Thứ 2 hỏi họ họ bảo đi siêu âm chỗ này, chỗ kia phát hiện giới tính thai nhi con trai họ để, con gái họ phá đi “
Gia tăng tỷ số giới tính khi sinh sẽ dẫn tới những hệ lụy khó lường về mặt xã hội, kinh tế, thậm chí cả an ninh chính trị,… khi các nam nữ thanh niên bước vào độ tuổi kết hôn (ở Việt Nam, thời điểm này sẽ bắt đầu xảy ra vào khoảng năm 2025). Các nhà nghiên cứu dự báo rằng, trong tương lai, Việt Nam sẽ thiếu khoảng 2,3-4,3 triệu phụ nữ. Trước hết, tình trạng “dư thừa” nam giới trong độ tuổi kết hôn có thể sẽ dẫn tới tan vỡ cấu trúc gia đình, một bộ phận nam giới sẽ phải kết hôn muộn và nhiều người trong số họ không có khả năng kết hôn. Việc gia tăng tỷ số giới tính khi sinh không những không cải thiện được vị thế của người phụ nữ mà thậm chí còn làm gia tăng thêm sự bất bình đẳng giới như: nhiều phụ nữ phải kết hôn sớm hơn, tỷ lệ ly hôn và tái hôn của phụ nữ sẽ tăng cao, tình trạng bạo hành giới, mua dâm, buôn bán phụ nữ sẽ gia tăng.
Theo số liệu thống kê của ngành chức năng, trên địa bàn toàn tỉnh có 229 trường hợp công dân là phụ nữ, trẻ em vắng mặt tại địa phương nghi bị lừa bán ra nước ngoài, chủ yếu là Trung Quốc. Riêng năm 2015, số nạn nhân bị lừa bán đi nước ngoài trong các vụ án mua bán người, mua bán trẻ em là 34 nạn nhân, đa số là phụ nữ, trẻ em dân tộc Mông, Thái tuổi đời từ 15 đến 30; sống ở vùng sâu, vùng xa, trình độ học vấn thấp, hoàn cảnh kinh tế khó khăn, nhẹ dạ, cả tin, thiếu hiểu biết.
Một bộ phận trẻ em nữ thất học, thiếu việc làm dễ bị bọn tội phạm dụ dỗ, lừa gạt, sau đó bị lừa bán ra nước ngoài làm vợ bất hợp pháp, trở thành gái mại dâm tại các động mại dâm ở nước ngoài, bị bóc lột sức lao động . Hiện nay, trên địa bàn tỉnh đã bắt đầu có những khu vực có xuất hiện  hoạt động của gái mại dâm, có nguy cơ gây mất trật tự an toàn xã hội, làm gia tăng người nghiện và người nhiễm HIV trên toàn tỉnh.
Nguyên nhân của mất cân bằng giới tính khi sinh không chỉ xảy ra ở thành thị mà còn xảy ra tại vùng nông thôn, miền núi. Nhiều nguyên nhân đã được đưa ra trước thực trạng mất cân bằng giới tính ngày càng gia tăng như hiện nay. Trước hết là do phong tục tập quán còn lạc hâu, quan niệm phải có con trai để nối dõi tông đường, thờ phụng tổ tiên, phụng dưỡng cha mẹ. Tư tưởng trọng nam khinh nữ đã ăn sâu trong nếp nghĩ của nhiều người dân, tâm lý thích con trai trở lên mãnh liệt ở nhiều cá nhân, mỗi cặp vợ chồng, mỗi gia đình và mỗi dòng họ. Ưa chuộng con trai chính là nguyên nhân gốc rễ của hiện tượng mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam nói chung và Sơn La nói riêng. Ở khu vực miền núi, vùng sâu vùng xa, nơi có tới 90% người cao tuổi không có lương hưu, hay trợ cấp xã hội, phụ thuộc vào sự phục dưỡng của con cái, mà theo quan niệm truyền thống, trách nhiệm đó phải thuộc về con trai. Theo kết quả điều tra Tổng cục dân số kế hoạch hóa gia đình đối với  hơn 6000 cặp vợ chồng sinh con từ năm 2011- 2013 cho thấy, mong muốn có con trai để nối dỗi tông đường chiếm 52%, cần có người trụ cột trong gia đình chiếm  34% và cần lao động chiếm 12%.  Nguyên nhân thứ hai phải kể đến là do áp lực giảm sinh, mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh 1-2 con. Vì vậy, họ đã sử dụng các dịch vụ lựa chọn giới tính trước sinh như một cứu cánh để đáp ứng được nguyện vọng của gia đình.
Bên cạnh nguyên nhân do phong tục tập quán, thì sự tiến bộ về khoa học trong y tế cũng là nguyên nhân trực tiếp làm gia tăng tỷ số giới tính khi sinh như hiện nay. Nhiều phương pháp lựa chọn giới tính trước sinh được phổ biến rộng rãi trên các trang mạng xã hội đã được nhiều phụ nữ áp dụng ngay từ trước lúc có thai (chế độ ăn uống, chọn ngày phóng noãn,…); trong lúc thụ thai (chọn thời điểm phóng noãn, chọn phương pháp thụ tinh, lọc rửa tinh trùng để chọn tinh trùng mang nhiễm sắc thể Y,…); hoặc khi đã có thai (sử dụng siêu âm, bắt mạch, chọc hút dịch ối,…) để chẩn đoán giới tính, nếu là thai trai thì họ để lại, nếu là thai gái thì bỏ đi... Qua kết quả điều tra thì có tới 70% phụ nữ mang thai biết tính thai nhi qua công nghệ siêu âm.
Bà Đỗ Thị Lan, Giám đốc Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản tỉnh nói: "Bây giờ ở những vùng thành phố, trung tâm, nơi có nhiều phương tiện thông tin đại chúng, thì có đề cập đến vấn đề lựa chọn giới tính khi sinh khá nhiều, người ta không lựa chọn phương pháp phá thai, mà lựa chọn ngày rụng trứng, tôi thấy là các cặp vợ chồng thực hiện việc đó tại các phòng khám là khá nhiều. So với trước khi là không có, những bây giờ xảy ra rất nhiều"
Ở các tỉnh miền núi, nếu như trước đây tình trạng tảo hôn, kết hôn cận huyết là đáng báo động do phong tục tập quán lạc hậu thì hiện nay tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh lại trở nên cấp bách hơn.  Đáng chú ý là tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh không chỉ xảy ra ở  vùng trung tâm, thành thị mà còn đáng lo ngại ở cả vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa.  Theo số liệu thống kê  6 tháng đầu năm 2016, tỷ số chênh lệch giới tính của tỉnh Sơn La đang xấp xỉ con số 120 bé trai/ 100 bé gái .Điều này cũng có nghĩa, trong tương lai không xa, tỉnh Sơn La sẽ phải đối mặt với vấn đề nam nhiều hơn nữ, mất cân bằng giới tính khi sinh sẽ tạo ra sự khan hiếm phụ nữ, làm gia tăng tình trạng tảo hôn, kết hôn sớm. Hậu quả của tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh sẽ trở thành vấn đề nghiêm trọng trong tương lai, ảnh hưởng đến cơ cấu giới tính và nhân khẩu học.
Từng bước khống chế có hiệu quả tốc độ gia tăng tỷ số giới tính khi sinh, phấn đấu giảm xuống mức 109,5/ 100 vào năm 2020, tiến tới đưa tỷ số này trở lại mức cân bằng tự nhiên là mục tiêu của Kế hoạch thực hiện đề án: Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh trên địa bàn tỉnh Sơn La giai đoạn 2016- 2020./.

 

 Ngọc Tân- Thùy Dung

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Văn bản mới ban hành

16/PNV

Về việc lập hồ sơ đăng ký thi thăng hạng viên chức hành chính từ chuyên viên lên chuyên viên chính

Lượt xem:23 | lượt tải:14

15/HĐND

Về việc mời đại biểu HĐND huyện khóa XX, nhiệm kỳ 2016 - 2021 tham gia lớp bồi dưỡng tại tỉnh

Lượt xem:13 | lượt tải:8

165/UBND

Về việc xin ý kiến nhân dân về trồng thay thế cây Bàng dọc Quốc Lộ 37

Lượt xem:16 | lượt tải:8

164/UBND

Về việc giao đầu mối phối hợp với tổ chức HKI

Lượt xem:13 | lượt tải:6

268/QĐ-UBND

Quyết định v/v Ban hành Quy chế hoạt động của Ban An toàn giao thông huyện Phù Yên

Lượt xem:15 | lượt tải:9

163/UBND

Về việc Báo cáo thống kê và đánh giá tình hình, hiệu quả việc sử dụng đất dốc, đất ruộng một vụ

Lượt xem:17 | lượt tải:9

266/QĐ-UBND

Quyết định v/v Ban hành Kế hoạch ứng dụng công ngfheej thông tin trong hoạt động của cơ quan Nhà nước huyện Phù Yên giai đoạn 2017 - 2020

Lượt xem:20 | lượt tải:8

47/KH-UBND

Kế Hoạch Ứng dụng công nghệ thông tin trông hoạt động của cơ quan Nhà nước huyện Phù Yên năm 2017

Lượt xem:19 | lượt tải:7

46/KH-UBND

Kế hoạch động thông tin đối ngoại huyện Phù Yên năm 2017

Lượt xem:12 | lượt tải:6

161/UBND

Về việc tổng hợp danh sách hỗ trợ người có công với cách mạng về nhà ở năm 2017 trên địa bàn huyện Phù Yên

Lượt xem:19 | lượt tải:7
Liên kết website
Quy hoạch thị trấn Phù Yên 2016 - 2025
danh mục công trình 2017
Thống kê
  • Đang truy cập26
  • Máy chủ tìm kiếm2
  • Khách viếng thăm24
  • Hôm nay2,175
  • Tháng hiện tại80,708
  • Tổng lượt truy cập371,927
Truyền Hình Phù Yên
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây